Terapia poznawczo - behawioralna (w skrócie CBT) jest określana jako metoda krótkoterminowa – trwa zwykle kilkanaście do kilkudziesięciu spotkań (raz w tygodniu). Z powodzeniem stosowana jest w leczeniu zaburzeń nastroju (depresja, dystymia, choroba dwubiegunowa), zaburzeń lękowych (lęk napadowy, fobia społeczna, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, inne fobie), zaburzeń osobowości, odżywiania, w zaburzeniach psychotycznych. Jej skuteczność w terapii różnych problemów psychicznych wykazano w bardzo dużej ilości wiarygodnych badań klinicznych (terapia oparta na dowodach/evidence based treatment EBT). U podstaw terapii poznawczo–behawioralnej leży założenie, że poprzez zmianę dezadaptacyjnego sposobu myślenia można uzyskać zmianę nastroju i zachowania.
Terapeuta stosuje odpowiednie techniki aby pomóc pacjentowi/klientowi zweryfikować własne wzorce myślenia i własne przekonania oraz zastąpić je bardziej adaptacyjnymi. Bardzo pracujemy w tym podejściu na zależności myśli, emocji, doznań w ciele i zachowań - wzajemne powiązania i reakcje w tzw. kołach ABC a ich analiza to zasadnicza praca w tym podejściu. Praca terapeutyczna w CBT bardzo aktywizuje pacjenta/klienta, każda sesja może kończyć się tzw. pracą własną, wychodzimy bowiem z założenia, że to pomiędzy sesjami dokonuje się największa praca i zmiana w procesie terapeutycznym. Nierzadko pacjent wspiera się fachową literaturą w procesie zmiany (tzw. biblioterapia). Poznawczy aspekt pracy w tym nurcie to analiza myśli i ich wpływ na emocje oraz zachowania. Behawioralny z kolei sprowadza się do ćwiczeń realizowanych na spotkaniach i poza nimi, samodzielnie przez pacjenta lub ze wsparciem terapeuty (a czasem najbliższych). Motto tej pracy to “prawdziwa zmiana zachodzi w działaniu/aktywności”. Proces zmiany w tym podejściu wymaga osobistego zaangażowania pacjenta/klienta pomiędzy sesjami w gabinecie.
Kierunek pracy w tym podejściu determinowany jest tym, co pacjent uważa za
najważniejsze dla niego. Zamiast dociekań na temat: "jak być powinno" i
"dlaczego tak nie jest", TSR zajmuje się tym, "co się sprawdza" i "co pomaga".
Jest to praca ukierunkowana na poszukiwanie optymalnych rozwiązań
wspierających osobę korzystającą z pomocy. Do podstawowych założeń
należy również uznanie "nieuchronności zmiany w życiu klienta". Oznacza to,
że nic nie trwa wiecznie w życiu człowieka. A skoro tak, to muszą istnieć
wyjątki, kiedy "problem nie występuje". Wydobywanie i wzmacnianie w
procesie terapii tych mocnych stron daje szansę na osiągnięcie sukcesu
terapeutycznego. Pracujemy wokół teraźniejszości i przyszłości, a to co było
ma być spożytkowane właśnie w kontekście tych dwóch perspektyw.
Zasady, które prowadzą w tej pracy terapeutycznej są bardzo proste i
oszczędne:.
Jeśli coś działa, rób tego więcej...
Jeśli coś nie działa, rób coś innego...
Jeśli coś się nie zepsuło, nie naprawiaj...
Nie komplikuj. Życie jest naprawdę proste...
@2024 Psycholog Ewelina Grygiel